Integratie in twee richtingen
De toekomst van onze samenleving kondigt zich veelkleurig aan. Wie daar nog geen vrede mee heeft, maakt zich stilaan oeverloos belachelijk. We zijn gedoemd tot multicultureel samenleven, of we dat nu graag hebben of niet. Al wie zich vandaag nog uitslooft om met partijprogramma’s en andere slogans mensen van het tegendeel te overtuigen, verdoet zijn kostbare tijd. We kunnen onze energie dus beter gebruiken om elkaar beter te leren kennen en correcte afspraken maken om onze omgang met elkaar gesmeerd te laten verlopen.
De goedkeuring van het voorontwerp voor het nieuwe inburgeringdecreet van minister Marino Keulen is een stap in de goede richting. Al wie zich permanent in Vlaanderen wil komen vestigen, wordt voortaan verplicht een inburgeringstraject te volgen, met de bedoeling zijn nieuwe thuis en zijn nieuwe buren beter te leren kennen. Ook al lijkt dit alleen maar logisch, we ondervinden dagelijks dat veel nieuwkomers zich in het verleden zijn blijven nestelen in de schoot hun eigen volksgenoten die eerder al in ons land waren komen wonen. Het is een menselijke reflex, maar het valt niet te ontkennen dat dit het wederzijds wantrouwen heeft versterkt en tot al dan niet gewild isolement heeft geleid.
De nieuwe wetgeving zal inburgeraars verplichten in de eerste plaats onze taal onder de knie te krijgen. Communicatie is de voorwaarde voor een geslaagde omgang met elkaar. Als we elkaar niet begrijpen, mogen we nog zulke goede bedoelingen koesteren, het loopt gegarandeerd fout. Het kan voor de nieuwkomers, die in ons land hun toekomst verder willen uitbouwen, toch niet zo moeilijk zijn om daar de voordelen van in te zien.
In het beste geval wordt de strengere wetgeving dus gezien als een troef om een vliegende start te nemen. Of de vernieuwing op termijn effectief ook vruchten afwerpt, zal echter voor een groot deel afhangen van het enthousiasme waarmee onze nieuwe landgenoten hun verplichte cursussen Nederlands en maatschappelijke integratie volgen. Wie niet gemotiveerd is om eraan te beginnen, dreigt zijn tijd te verkwisten. Motivatie dwing je niet af met geldboetes. Motivatie ontstaat als mensen voelen dat hun inspanningen om zich te integreren ook gewaardeerd worden.
Daar schuilt een opdracht voor ons allemaal. Laat ons niet receptief afwachten tot Mohammed in vlekkeloos Gents of Poperings aan onze voordeur komt bellen om hem onze legendarische gastvrijheid te leren kennen. De Vlaamse regering kan dan wel een kader scheppen om het samenleven makkelijker te maken. Het samenleven zelf moeten we elke dag zelf waarmaken. Integratie is tweerichtingsverkeer.